ولى سرانجام بر اثر خودخواهى و كبر و غرور و با سوء استفاده از آزادى خويش طريق گمراهى را پيش گرفت و به آخرين درجهء انحطاط سقوط كرد . ثانيا : توجّه به اين نكته ضرورى است كه نفوذ وسوسه‌هاى شيطانى در انسانها يك نفوذ ناآگاه و اجبارى نيست ، بلكه انسانها به ميل و اختيار خودشان راه نفوذ را به روى او مىگشايند و اجازهء ورود را به كشور جانشان صادر كرده و به اصطلاح ، گذرنامهء آن را نيز در اختيار شيطان مىگذارند و به همين دليل قرآن با صراحت مىگويد : « إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ » ، تو بر بندگان من تسلط نخواهى يافت مگر گمراهانى كه از تو پيروى كنند » « 1 » و در جاى ديگر مىفرمايد : « إِنَّما سُلْطانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَ الَّذِينَ هُمْ بِهِ مُشْرِكُونَ » ، تسلط او تنها بر كسانى است كه او را به سرپرستى خود برگزيده‌اند و آنها كه فرمانش را همرديف فرمان خدا لازم مىشمرند » . « 2 » ثالثا : امير مؤمنان على ( ع ) در جمله‌هاى بالا به صورت ظريف و لطيفى جواب اين سؤال را بيان كرده ، مىفرمايد : « خداوند به او مهلت داد چرا كه مستحقّ غضب الهى بود و مىخواست امتحان را بر بندگان تمام كند و وعده‌اى را كه به وى داده بود منجّز گرداند » . يعنى از يك سو خداوند مجازات او را با اين مهلت دادن سنگين‌تر ساخت ، زيرا همان گونه كه از آيات قرآن استفاده مىشود كسانى كه در مسير گناه و گمراهى گام مىگذارند خداوند هشدارهاى مكرّرى به آنها مىدهد ، اگر اين هشدارها مؤثر شد و بازگشتند چه بهتر و گرنه آنها را به حال خود وا مىگذارد و مهلت كافى مىدهد تا بارشان سنگين‌تر شود . « 3 »

--> ( 1 ) سورهء حجر ، آيهء 42 . ( 2 ) سورهء حجر ، آيهء 100 . ( 3 ) سورهء آل عمران ، آيهء 178 و سورهء روم ، آيهء 41 .